1 milyar insan için erken vefat riski! Türkiye de listede

0
4
1 milyar insan için erken vefat riski! Türkiye de listede
1 milyar insan için erken vefat riski! Türkiye de listede

Atmosferdeki karbondioksit miktarı bu yıl insanlığın ortaya çıkışından beri kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı. Yapılan son ölçümlerde atmosferdeki karbondioksit seviyesinin milyonda 420 ppm seviyesine çıktığı ve daha önce kaydedilen 415 ppm oranını aştığı belirlendi. Uzmanlar ise dünya genelinde 1 milyar insanın hava kirliliğine maruz kalması nedeniyle, erken ölüm riskiyle aleyhinde karşıya bulunduğuna dikkat çekiyorlar.

Uyruk gazetesinden Mert İnan’ın haberine kadar, hava kirliliğinde karnesi kötü ülkelerin başında ise Türkiye’de geliyor.

Türkiye'nin kıyı şeridi tamamen değişecek! 2100 yılında bizi neler bekliyor?Türkiye’nin kıyı şeridi adamakıllı değişecek! 2100 yılında bizi neler bekliyor?

“EN YÜKSEK KİRLİLİK”
Ülkedeki hava kirliliğinin başlangıcı ise 1980’lerin başına değin uzanıyor. Böylece ki, 1980-1990 arası ısıtma ve sanayide düşük kalite kömür kullanılması sonucu dramatik hava kirliliği olayları yaşanmış, kükürdioksit ve Partikül Madde  konsantrasyonları şiddetli yüksek basınç alanının da etkisiyle rekor seviyelere ulaşmıştı. 17-18 Ocak 1993 tarihinde İstanbul’daki kükürtdioksit oranı 24 saatlik ortalamada 4070 mikrogram metreküp, Partikül Madde ise 2662 mikrogram metreküp olarak ölçülürken, bu oran dünyada ölçülen en yüksek kirlilik olarak kayıtlara geçmişti.

Partikül Madde 10 (PM10) kirliliğinde 2000’lerin başından itibaren doğalgaz kullanımının artmasıyla düşme eğrisi gösterse de, 2012’den sonra çoğaltma trendi her tarafta gündeme geldi. Hava kirliliğinin en düşük yer sarsıntısı dek riskli bir konu olduğunun altını çizen bilim dünyası ise meteorolojik şartların hava kalitesini etkilediğine ısrarla dikkat çekiyorlar.

“ISI DENGESİ BOZULUYOR”
Atmosferdeki karbondioksit artışının yaratacağı riskleri değerlendiren İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Selahattin İncecik, “Ortaya meydana çıkan rakamlar maalesef gezegenimiz için iç açıcı yok. 100 takvim süreçte her sene yeni rekor seviyeye ulaşıyoruz. Atmosferdeki 400 PPM karbondioksit seviyesi kırmızı çizgimizde oysa  bu oran aşılmış durumda. Karbondioksit artışına kömür, petrol, doğalgaz tüketimindeki artışı neden oluyor. Doğalgaz eski kalıntı yakıtlar aralarında en masum olanı. Açıklanan oranlar, Pasifik Okyanusu’nun ortasında, yerden 3 bin metre yüksekte ölçülüyor. Sanayi kentlerinin ortasında, yerden 3 bin metre yüksekte karbondioksit ölçümü yaparsanız 420 PPM’in fazlasını bulursunuz” dedi.

Senelerdir felaketin kapıda olduğuna dair uyarılarda bulunduklarının altını çizen Prof. Dr. İncecik, “Gelecek 5 yıllık dönemde sıradan sıcaklık değerleri artacak. Süratli nüfus artışı, sera gazı salınımı, karbondioksit gazındaki salınım artışı atmosferin ısı dengesini etkiliyor. Enerji tüketimi arttıkça atmosfer sıcaklığı da artıyor ve dünyanın ısı dengesi bozuluyor. Olur Ya tedbir alınmazsa 2040’dan itibaren fazla önemli sıcaklık artışları göreceğiz. Bütün hayat, tarım ve su alanları negatif etkilenecek” diye konuştu.

Sanayi kentlerinden çıkan kükürtdioksit, karbondioksit gibi kirleticilerin yükselemediği için sığ tabaka denilen katmanda yoğunluk yaratarak kirliliğin artmasına niçin olduğunu da bildiren Prof. Dr. Selahattin İncecik, şu bilgileri paylaştı:

“Örneğin İstanbul’un sigortası kuzey rüzgarları. Şehrin tüm lekeli havasını uzaklaştıran kuzey rüzgarının etkisi. Ama kentin kuzeyine inşa edilen plazalar ve yeni projeler kuzey rüzgarlarının önüne set çekiyor. Bu vaziyet devam eder kuzey rüzgarlarının önü kesilirse kirlilik ciddi boyutlara ulaşır”

“İstanbul’da yılın yüzde 70’lik diliminde hava kirliliği oranları standartların üzerinde seyrediyor. Fakat kışları kömür kullanımı idareli nedenlerden ötürü halen çok yaygın. Avrupa’nın hiçbir şehrinde kömür yakılmıyor”

Hava kirliliğinin birinci nedeni, karayolu taşımacılığındaki araç sayısı ve kömür kullanımı. Rahat gelirli insanlara kömür yerine doğalgaz destek ödeneği oluşturulmalı. İstanbul’daki araçların yüzde 60’ı dizel. Dizel araçlar da önemli partikül madde kirliliği yaratıyor. Ağır tonajlı araçlar dahil edinmek üzere fazla ciddi emisyon ölçümleri yapılmalı. Almanya’daki kriterler uygulanmalı, teftiş kağıt üzerinde kalmamalı.”

“KIŞ AYLARINDA SINIR DEĞERLERİN ÜZERİNDE”
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Müziği Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kayıhan Pala, ortaya meydana çıkan tablo için “korkutucu” derken, “Havadaki partikül madde 10 oranı günlük sıradan 50 mikrogram/metreküp oranını aşmaması gerekir. Kış aylarında birçok kentte ‘PM10’ seviyesi sınır değerlerin üzerinde seyrediyor” dedi.   

Hava kirliliğinin bilhassa iskemi, miyokard enfarktüsü, felç, kronik tıkayıcı akciğer hastalığı ve kanser açısından tehlike taşıdığını da sözlerine ekleyen Prof. Dr. Pala, “Partiküler maddeler  akciğer kanseri nedeni olarak sınıflandırılıyor. Dünya Sıhhat Örgütü’ne tarafından günlük PM10 konsantrasyonlarında her 10 mikrogram/metreküp artış ölümlerde yüzde 0.2 ile 0.6 artışa yol açıyor. Uzun dönem PM10 konsantrasyonlarında her 10 mikrogram/metreküp büyüme ise yürek-akciğer hastalıklarına yan ölümlerde yüzde 6 ile 13 aralarında artışa yol açıyor” diye konuştu. 

“YANGINLAR DENGEYİ DAHA DA BOZUYOR”
Ekoloji uzmanı Prof. Dr. Doğan Kantarcı, devamlı yangınlar sebebiyle dünya genelinde ciddi oranda karbondioksit salımı olduğuna uyarı çekiyor. Kantarcı, “Orman yangını sayılarının artışı ile küresel ısınma, iklim değişikliği ve buna bağlı olarak Türkiye’de de artan sıcaklıklar aralarında keskin bir bağıntı var. Muğla ve çevresindeki yıllık sıradan sıcaklıklar ile yağışlar incelendiğinde; sıradan 500 metre yükselti için verilen takvim ortalama sıcaklık değerlerinin dönemsel olarak arttığı, buna karşılık yıllık ortalama yağış miktarlarının azaldığını görüyoruz.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here